रेशन कार्ड ऑनलाइन तपासा महाराष्ट्र: शासनाच्या अन्न व नागरी पुरवठा विभागाकडून दिले जाणारे रेशन कार्ड हे दैनंदिन जीवनातील अतिशय महत्त्वाचे दस्तऐवज झाले आहे. आज प्रत्येक ठिकाणी रेशन कार्डची आवश्यकता भासते. शासकीय योजना असो किंवा इतर शासकीय कामे असोत, प्रत्येक ठिकाणी रेशन कार्ड आवश्यक असते. रेशन कार्डद्वारे शासन विविध सवलती उपलब्ध करून देते.
कुटुंबाची ओळख म्हणून रेशन कार्ड हे एक महत्त्वाचे कागदपत्र मानले जाते. केंद्र सरकारने कोरोना काळापासून रेशन कार्डद्वारे मोफत धान्य वितरण सुरू केले आहे. या सर्व गोष्टींसाठी तुमच्याकडे रेशन कार्ड असणे आवश्यक आहे. वेगवेगळ्या निकषांमध्ये बसणाऱ्या लाभार्थ्यांसाठी वेगवेगळ्या प्रकारचे रेशन कार्ड दिले जातात.
या सर्व रेशन कार्डविषयीची माहिती आपण आजच्या “रेशन कार्ड ऑनलाइन तपासा महाराष्ट्र” या लेखात पाहणार आहोत. तसेच ऑनलाइन रेशन कार्ड कसे काढायचे याबद्दल सविस्तर माहिती जाणून घेणार आहोत.
महाराष्ट्रात रेशन कार्डचे प्रकार
महाराष्ट्र शासनाकडून राज्यातील प्रत्येक नागरिकाकडे रेशन कार्ड असावे यासाठी वेगवेगळे निकष लावून रेशन कार्ड दिले जाते. महाराष्ट्रात प्रामुख्याने (तिहेरी शिधापत्रिका) तीन योजनांअंतर्गत रेशन कार्ड उपलब्ध आहेत. याला तिहेरी शिधापत्रिका धोरण असे म्हणतात.
1) पिवळे रेशन कार्ड / BPL (Below Poverty Line)
पिवळे रेशन कार्ड अत्यंत गरीब कुटुंबांना दिले जाते. ज्यांचे वार्षिक उत्पन्न अत्यंत कमी आहे आणि ज्यांच्याकडे उदरनिर्वाहाचे ठोस साधन नाही, अशा कुटुंबांना हे कार्ड दिले जाते. १९९८ च्या दारिद्र्यरेषेखालील लाभार्थ्यांना पिवळे रेशन कार्ड वितरित करण्यात आले आहे.
निकष:
- १९९८ च्या दारिद्र्यरेषेतील यादीत नाव असणे आवश्यक.
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २१,००० रुपयांपेक्षा कमी.
- स्थावर मालमत्ता नसणे.
आवश्यक कागदपत्रे:
- घराचा नमुना क्रमांक ८
- कुटुंबातील सर्व सदस्यांचे मतदान ओळखपत्र
- आधार कार्ड
- उत्पन्न दाखला
- कुटुंब प्रमुखाचे बँक पासबुक
सध्या दारिद्र्यरेषेखालील यादी बंद झाल्यामुळे नवीन पिवळे रेशन कार्ड दिले जात नाही.
2) APL रेशन कार्ड (Above Poverty Line)
दारिद्र्यरेषेवरील कुटुंबांना APL रेशन कार्ड दिले जाते. जे कुटुंब BPL मध्ये समाविष्ट नाहीत ते या योजनेत येतात. या कार्डधारकांना महिन्याला १० ते २० किलो धान्य मिळते.
पात्रता:
- वार्षिक उत्पन्न ५०,००० रुपयांपेक्षा अधिक नसावे.
- घराचा नमुना क्रमांक ८
- सर्व सदस्यांचे आधार कार्ड
- मतदान ओळखपत्र
- कुटुंब प्रमुखाचे बँक पासबुक
3) केशरी रेशन कार्ड (PHH – Priority Household)
अन्न सुरक्षा अभियानांतर्गत दिले जाणारे हे रेशन कार्ड आहे. BPL व APL पेक्षा वेगळ्या निकषांवर हे कार्ड दिले जाते.
निकष:
- वार्षिक उत्पन्न ४४,००० रुपयांपेक्षा जास्त नसावे.
- कुटुंबातील कोणताही सदस्य शासकीय सेवेत नसावा.
- चारचाकी वाहन नसावे.
- आयकर भरत नसावा.
- दोन हेक्टरपेक्षा जास्त जमीन नसावी.
4) अंतोदय रेशन कार्ड (AAY – Antyodaya Anna Yojana)
अत्यंत गरीब कुटुंबांसाठी ही योजना आहे. ज्यांच्या कुटुंबात कमावणारा सदस्य नाही आणि उत्पन्न अत्यल्प आहे, अशांना हे कार्ड दिले जाते.
निकष:
- दारिद्र्यरेषेखालील कुटुंब
- वार्षिक उत्पन्न २१,००० रुपयांपेक्षा कमी
- घराचा नमुना क्रमांक ८
- आधार कार्ड
- मतदान ओळखपत्र
- बँक पासबुक
या योजनेअंतर्गत महिन्याला ३५ किलो धान्य दिले जाते.
5) शेतकरी रेशन कार्ड (FL)
जे लाभार्थी इतर कोणत्याही योजनेत बसत नाहीत, विशेषतः लहान शेतकऱ्यांसाठी हे कार्ड दिले जाते.
निकष:
- लाभार्थी शेतकरी असावा.
- ५ एकरपेक्षा जास्त जमीन नसावी.
- बागायतदार नसावा.
- वार्षिक उत्पन्न ४४,००० रुपयांपेक्षा कमी.
6) NPH (Non Priority Household)
ज्यांची नावे इतर कोणत्याही योजनेत बसत नाहीत, अशांना पांढऱ्या रंगाचे रेशन कार्ड दिले जाते. या कार्डवर सध्या धान्य मिळत नाही; मात्र ओळखपत्र म्हणून वापर करता येतो.
रेशन कार्ड ऑनलाइन नवीन नाव नोंदणी महाराष्ट्र
नवीन रेशन कार्डसाठी तुम्ही ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन अर्ज करू शकता.
ऑनलाइन प्रक्रिया
- https://rcms.mahafood.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळावर जा.
- Sign In/Register वर क्लिक करून Public Login निवडा.
- SELF SERVICE FOR RATION CARD मध्ये New User! Sign Up Here निवडा.
- “I Want To Apply For New Ration Card” हा पर्याय निवडा.
- फॉर्ममध्ये नाव, आधार क्रमांक, लिंग, मोबाईल नंबर, ई-मेल, लॉगिन आयडी व पासवर्ड भरा.
- संपूर्ण अर्ज भरून सबमिट करा.
ऑफलाइन प्रक्रिया
तहसील कार्यालयातील अन्न व नागरी पुरवठा विभागात जाऊन अर्ज भरावा. आवश्यक कागदपत्रे व रेशन दुकानदाराचे प्रमाणपत्र जोडून अर्ज सादर करावा.
रेशन कार्ड ऑनलाइन तपासा महाराष्ट्र
- https://rcms.mahafood.gov.in/PublicLogin येथे लॉगिन करा.
- “I Have a Valid Ration Card” निवडा.
- रेशन कार्ड क्रमांक टाका.
- तुमच्या कुटुंबातील सदस्यांची माहिती पाहता येईल.
ऑनलाइन तक्रार निवारण प्रणाली
https://mahafood.gov.in या संकेतस्थळावर जाऊन ऑनलाइन तक्रार नोंदवू शकता.
तक्रार नोंदवा, तक्रारीची स्थिती पहा आणि अहवाल मिळवा हे पर्याय उपलब्ध आहेत.
निष्कर्ष
“रेशन कार्ड ऑनलाइन तपासा महाराष्ट्र” या लेखात आपण ऑनलाइन रेशन कार्ड कसे काढायचे, विविध रेशन कार्डचे प्रकार, पात्रता व निकष तसेच ऑनलाइन सुविधा याबद्दल सविस्तर माहिती पाहिली. या माहितीद्वारे तुम्ही तुमच्या रेशन कार्डसंबंधित सर्व समस्या सोडवू शकता.
अशाच उपयुक्त माहितीसाठी आमच्या ग्रुपमध्ये सामील व्हा.